Cyflwyniad

Mae eich Cyngor yn gorff corfforaethol sydd â bodolaeth gyfreithiol ei hun ar wahān i aelodau ac mae ei benderfyniadau’n gyfrifoldeb i’r corff cyfan.  Mae’r Senedd wedi rhoi pwerau i’r Cyngor gan gynnwys yr hawl i godi arian trwy dreth (y praesept) ac amrywiaeth o bwerau i wario arian cyhoeddus.  Maent yn chwarae rhan hanfodol wrth gynrychioli diddordeb y gymuned a dylanwadu ar wneuthurwyr penderfyniadau megis y Cyngor Sir, yr Awdurdod Heddlu ac asiantaethau eraill y Llywodraeth mewn materion megis cynllunio, priffyrdd, llwybrau troed, traffig, diogelwch cymunedol, goleuadau stryd, sbwriel, hawliau ffordd a llwybrau cyhoeddus.  Gallant hefyd wario arian i ddarparu mwynderau cymunedol fel seddi, goleuadau stryd ychwanegol, hysbysfyrddau cyhoeddus, arwyddion a phlaciau pentref, a rhoddion i gynorthwyo sefydliadau lleol ac elusennau. Dyma enghreifftiau o weithgareddau a gwariant Cyngor Cymuned Llangain: –

  • Dros y blynyddoedd, mae Cyngor Cymuned Llangain wedi darparu 35 o oleuadau stryd ychwanegol mewn ardaloedd mwy tywyll i gynorthwyo trigolion a hyrwyddo diogelwch cymunedol.
  •  Maent wedi darparu dau hysbysfyrddiau a phlaciau treftadaeth ar gyfer y pentref ac yn talu tuag at eu cynnal a’u hadnewyddu pan fo angen. 
  • Maent wedi ymrwymo i gytundeb rhannu arian gyda’r Cyngor Sir i amnewid y lloches bws wrth croesffordd Smyrna.
  •  Drwy rhannu cronfa fach gyda’r Cyngor Sir, maent wedi sefydlu dau arwydd  actifedig cyflymdra cerbyd ar ddwy ochr y pentref.  
  • Seddi a meinciau pentref.                                                                            
  •  Maent yn rhoi tua £2000 bob blwyddyn i gynorthwyo sefydliadau lleol megis yr ysgol, capel, neuadd goffa, Pwyllgor y Parc (Pwyllgor Chwaraeon a Hamdden), clwb bowliau mat byr, Lleng Brydeinig ac eraill pan fo angen.
  • Darparu a chynnal gwefan gymunedol ar gyfer defnydd bob sefydliad lleol.
  • Gyda’u cynrychiolaeth, maent wedi cynorthwyo i ddylanwadu ar British Telecom i gadw ciosg ffôn croesffordd Smyrna fel cyfleuster gweithredol tan yn ddiweddar.  Erbyn hyn, fodd bynnag, mae’r cyngor wedi prynu’r ciosg am £1 ac er nad yw bellach yn weithredol, mae’n parhau i fod yn nodwedd hanesyddol.  
Dim ond enghreifftiau yw’r rhain sydd yn, gobeithio, amlinellu’r materion eang sydd yn cael eu hystyried gan y Cyngor Cymuned ar ran y gymuned leol.  Mae’r Cyngor yn cyhoeddi cwpl o ddatganiadau y flwyddyn i’r wasg i hysbysu trigolion o’i weithgareddau.  Dylid nodi bod y Cyngor yn cael cymorth yn rheolaidd gan y Cynghorydd Sir wrth gyflawni ei nodau.
                                                                                                                                                                                                                                             POLISIAU’R CYNGOR
1.  Arferion Rheoli Perygl
2.  Cod Ymarfer ar gyfer Cynghorwyr           
3.  Cofrestr Asedion 
4.  Gweithdrefn Cwynion      
5.  Polisi Ail-Wybodaeth
6.  Polisi Amgylcheddol
7.  Polisi Iaith Gymraeg
                                                                                                                                                                                                                                              Os bydd unrhyw aelod o’r cyhoedd yn dymuno gweld unrhyw bolisïau a luniwyd gan y Cyngor, cysylltwch â’r Clerc. 
                                                                                                                                                                        
GWYBODAETH GYFFREDINOL
CYFARFODYDD
Cynhelir cyfarfodydd yn y Neuadd Goffa ar y trydydd Dydd Mercher am yn ail mis am 6.00yh.  (Toriad Cyngor yn Ebrill (Pasg), Awst (Haf) a Rhagfyr (Nadolig)).  Cofnodir pob cyfarfod, mae copïau ohonynt ar gael i’w harchwilio trwy’r cais i’r Clerc. Cynhelir y Cyfarfod Cyffredinol Blynyddol cyn y cyfarfod misol yn mis Mai.  Gall aelodau’r cyhoedd fynychu unrhyw un o’r cyfarfodydd hyn, ond nid ydynt yn cymryd rhan oni bai trwy gymeradwyaeth y Cadeirydd ymlaen llaw.  
                                                                                                                                                                                                                                          Efallai eich bod yn ymwybodol bod Llywodraeth Cymru wedi  pasio deddf sy’n ei gwneud hi’n anghyfreithlon cynnal cyfarfodydd Cyngor Cymuned heb i Gynghorwyr neu aelodau o’r cyhoedd allu bod yn bresennol, naill ai trwy bresenoldeb corfforol neu bresenoldeb rhithwir, trwy gyswllt ffôn neu ddulliau eraill fel Zoom.                                                                                                                                                                                                                                                                                                        Er mwyn galluogi gofynion o’r fath, unrhyw Gynghorydd neu aelod o’r cyhoedd sy’n dymuno bod yn bresennol mewn cyfarfodydd ac nad yw’n bresennol yn gorfforol neu na all fod yn bresennol yn gorfforol, cysylltwch â’r Clerc newydd, Mrs Susan Holmes, Clomendy, naill ai dros y ffôn ar 07384 399 930 neu drwy e-bost, sef, clerk@llangain.cymru er mwyn gallu gwneud rhai trefniadau eraill i hwyluso’ch presenoldeb.                                                                                                                                                                                                                                                                                                        Os nad ydych yn dymuno neu na allwch ddymuno defnyddio’r trefniadau uchod, a bod gennych fater neu gŵyn yr hoffech ei drafod yng nghyfarfodydd y Cyngor mae croeso i chi gysylltu naill ai â’r Clerc neu aelod o’r Cyngor Cymuned.  Ar ôl trafod yn y cyfarfod, anfonir penderfyniadau’r Cyngor atoch yn ysgrifenedig os dymunwch.
                                                                                                                                                                                                                              AELODAU ETHOLEDIG                                                                                                                                                                                                  Rhoddir 9 cynghorydd i Gymuned Llangain, sydd, ar ôl etholiad, yn gwasanaethu am 5 mlynedd. 
                                                                                                                                                                        
ARFER ARIANNOL
1.  Mae’r gyllideb wedi’i gosod ym mis Ionawr bob blwyddyn, yn seiliedig ar y swm y mae angen i’r Cyngor Cymuned i ariannu eu gweithgareddau ar gyfer y flwyddyn ganlynol.  Mae hyn yn cynnwys gwariant hanfodol megis Yswiriant, Archwiliad, cyflogau staff, a hefyd ar gyfer ariannu prosiectau Cyngor Cymuned lleol a gwariant cyfalaf.  Mae’r gyllideb ganlynol yn cael ei droi’n gyllideb flynyddol a gesglir gan y Cyngor Sir ar ein rhan ar ffurf cyfradd gymunedol.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                               
2.  Daw’r flwyddyn ariannol i ben ar 31 Mawrth bob blwyddyn.      
                                                                                      
3.  Cyfrifon.  Ar ôl i’r Clerc gwblhau a chael chymeradwyaeth gychwynnol y Cyngor, mae’r cyfrifon yn cael ei archwilio gan Archwiliwr annibynnol, a adroddir i’r Cyngor, wedi’i lofnodi gan y Cadeirydd gyda rhybudd sy’n cynnig archwiliad wedi’i bostio ar hysbysfyrddau y pentref.  Yna fe’u cyflwynir i Archwilydd Allanol, yn ôl y gofyn, ac ar ôl eu dychwelyd, adroddwyd unwaith eto i’r Cyngor, a chymeradwywyd eu cymeradwyaeth gydag unrhyw sylwadau a wnaed gan yr Archwilwyr.  Mae’r ddogfen derfynol eto ar gael i’w harchwilio gan hysbysiadau ar yr hysbysfyrdda. 
                                                                                                                                                                                            
DS.  Dylid cofio bod y Cyngor yno i gynrychioli’r gymuned a’i thrigolion.  Os oes gan unrhyw un gwyn am unrhyw fater sy’n effeithio ar y gymuned neu sy’n dymuno gwneud sylwadau ar waith y Cyngor, cysylltwch â’r Clerc neu un o’ch cynghorwyr cymuned.   
 

Mae'r dudalen hon hefyd ar gael yn: English